همگان به سوى خدا توبه كنيد و باز گرديد ، شايد كه رستگار شويد . » ( 1 ) و در آيهء 55 سورهء سى و نهم ( زمر ) فرموده است « و برگرديد به سوى پروردگار خود و اسلام آوريد پيش از آنكه عذاب به شما برسد و سپس يارى كرده نشويد . » ( 2 ) و خداوند متعال در آيهء 8 سورهء شصت و ششم ( تحريم ) فرموده است « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد توبه كنيد به سوى خدا ، توبهء خالص . شايد كه پروردگار شما بپوشاند و درگذرد از گناهان شما . » ( 3 ) پيامبر ( ص ) فرموده‌اند : خداى جل جلاله چنين مىفرمايد : من خدايم ، خدايى جز من نيست . من پادشاهان را آفريده‌ام و دلهاى ايشان در دست من است . هر قوم كه مرا فرمان برند ، دلهاى پادشاهان ( هيأت حاكمه ) را بر ايشان مهربان قرار مىدهم و هر گروهى كه از من سرپيچى و نافرمانى كنند ، دلهاى پادشاهان را نسبت به ايشان سخت و خشن قرار مىدهم . همانا خود را با دشنام دادن به پادشاهان سرگرم مكنيد . به سوى من باز گرديد و توبه كنيد تا دلهاى آنان را بر شما مهربان قرار دهم . « 1 » ( 4 ) امير المؤمنين على ( ع ) فرموده است ، در دنيا دو امان از عذاب خداوند سبحان وجود دارد كه يكى از آن دو از دسترس شما بيرون شده است . بر شما باد كه به امان دوم دست زنيد و توسل جوييد . امانى كه در دسترس بود و به آسمان بر شد ، پيامبر ( ص ) است و آن امان كه باقى مانده ، استغفار است . « 2 » ( 5 ) خداوند متعال در آيهء 34 سورهء هشتم ( انفال ) فرموده است « و تا هنگامى كه تو ميان ايشانى ، خداوند آنان را عذاب نمىكند و تا هنگامى كه آنان استغفار مىكنند ، خداوند آنان را عذاب نمىكند . » و در دنيا خيرى نيست مگر براى دو تن ، نخست كسى كه اگر گناهى مىكند آن را با توبه ، تدارك و جبران مىكند و كسى كه به انجام نيكىها پيشى مىگيرد و به هر كس سعادت توبه عطا شود ، از پذيرفته شدن آن محروم نمىشود و به هر كس سعادت استغفار ارزانى شود ، از آمرزش محروم نمىشود « 3 » و اين موضوع در آيهء 111 سورهء چهارم ( نساء ) آمده است « هر كس بدى يا بر خود ستم كند و سپس از خداوند آمرزش خواهى كند ، خدا را آمرزندهء مهربان خواهد يافت » و در آيهء 22 همان سوره فرموده است « همانا پذيرش توبه بر خداوند براى آنانى است كه به

--> ( 1 ) . به نقل از امالى صدوق ، در بحار الانوار ، ص 341 ، ج 75 ، آمده است . م . ( 2 ) . به نقل از مناقب سبط ابن جوزى ، در بحار الانوار ، ص 67 ، ج 78 ، آمده است . م . ( 3 ) . نهج البلاغه ، چاپ مرحوم فيض الاسلام ، صفحات 1118 و 1141 . م .